Ẩm thực Đức và văn hoá ăn uống hằng ngày

Bữa tối ở nhiều gia đình Đức là bữa nguội với bánh mì. Đây là điều người Việt mới sang thấy lạ nhất — và hiểu được nó thì hiểu cả nhịp ăn uống ở đây.

Văn hoá bánh mì

Đây là điều đầu tiên người mới sang nhận ra khi vào tiệm bánh.

Nước Đức có rất nhiều loại bánh mì, khác nhau về loại bột, độ đặc, vỏ và cách nướng.

Đặc điểm khác với bánh mì mà người Việt quen: nhiều loại làm từ lúa mạch đen, đặc, hơi chua và nặng.

Tiệm bánh mở từ sáng sớm, và mua bánh mới nướng buổi sáng là thói quen phổ biến.

Bánh mì ổ nhỏ cho bữa sáng là món quen thuộc, ăn với bơ, mứt, phô mai hoặc thịt nguội.

Với người Việt: bánh mì Đức cần thời gian làm quen — nhưng phần lớn người ở lâu đều quen và thích.

Và tiệm bánh là nơi tốt để tập nói tiếng Đức — câu ngắn, lặp lại hằng ngày, và người bán quen với khách nói chưa sõi.

Nhịp bữa ăn trong ngày

Bữa sáng — bánh mì, phô mai, thịt nguội, trứng; cuối tuần thì bữa sáng kéo dài và là dịp gia đình.

Bữa trưa — theo truyền thống là bữa nóng chính trong ngày, dù thói quen này đang thay đổi ở thành phố.

Cà phê và bánh ngọt buổi chiều — sinh hoạt xã hội quan trọng, đặc biệt vào cuối tuần và với người lớn tuổi.

Bữa tối — ở nhiều gia đình là bữa nguội: bánh mì với phô mai, thịt nguội, dưa chuột, cà chua.

Đây là điểm người Việt thấy khó quen nhất: bữa tối không nấu nóng, khác hẳn thói quen ở Việt Nam.

Thực tế hiện nay: ở thành phố và với người trẻ, bữa tối nóng ngày càng phổ biến — nên đây là truyền thống đang đổi chứ không phải quy tắc cứng.

Đặc sản theo vùng

Ẩm thực Đức không đồng nhất, và khác biệt vùng rất rõ.

Miền nam — các món thịt hầm, bánh bột, xúc xích trắng và văn hoá bia; vùng Schwaben có các món bột đặc trưng riêng.

Miền bắc — cá, hải sản, và các món có ảnh hưởng từ vùng biển; món cá kẹp bánh mì là đồ ăn đường phố quen thuộc.

Miền tây — các món khoai tây và món hầm, cùng truyền thống ẩm thực của vùng công nghiệp.

Miền đông — có các món và nhãn hàng riêng, nhiều thứ có từ trước 1990 và vẫn được ưa chuộng tại đó.

Xúc xích — mỗi vùng có loại riêng, và người bản địa phân biệt rõ.

Với người Việt: thử đặc sản vùng mình sống là cách hoà nhập đơn giản mà hiệu quả — và là chủ đề trò chuyện dễ với đồng nghiệp.

Mua thực phẩm và nấu món Việt

Phần thực tế cho đời sống hằng ngày.

Siêu thị ở Đức có nhiều mức giá — từ chuỗi giá rẻ tới siêu thị đầy đủ chủng loại, và chênh lệch giá đáng kể.

Chợ phiên rau quả ở nhiều thành phố, họp vào ngày cố định — rau tươi hơn và thường mua được số lượng nhỏ.

Cửa hàng thực phẩm châu Á có ở các thành phố lớn, và ở nơi có cộng đồng người Việt thì khá đầy đủ.

Với gia vị và nguyên liệu Việt: Berlin và các thành phố có cộng đồng đông thì dễ tìm nhất, còn thành phố nhỏ thì hạn chế hơn.

Mẹo của nhiều gia đình: mua số lượng khi có dịp về thành phố lớn, và trồng rau thơm trong chậu.

Ăn ngoài ở Đức: những điều nên biết

Khác Việt Nam ở mấy điểm cụ thể.

Nhà hàng thường cần đặt bàn trước, đặc biệt vào cuối tuần và với nhóm đông.

Nước lọc thường không miễn phí — gọi nước là gọi đồ uống có tính tiền, và nước khoáng có ga là mặc định ở nhiều nơi nếu không nói rõ.

Thanh toán thường làm tại bàn, và phục vụ sẽ hỏi trả chung hay trả riêng — trả riêng từng người là chuyện rất bình thường ở Đức.

Tiền thưởng cho phục vụ là thông lệ, thường bằng cách làm tròn số khi trả — và nói số tiền tổng muốn trả lúc đưa tiền, thay vì để lại tiền trên bàn.

Không phải nơi nào cũng nhận thẻ — nhiều quán nhỏ vẫn chỉ nhận tiền mặt, nên luôn có sẵn ít tiền mặt trong người.

Và giờ phục vụ đồ ăn có khung nhất định ở nhiều nhà hàng — bếp nghỉ giữa trưa và tối, nên tới quá muộn có thể không còn phục vụ món chính.

Và lưu ý về mùi: nấu các món nhiều mùi cần thông gió tốt — vừa để tránh ẩm mốc như đã nói ở chuyên mục mùa, vừa vì hàng xóm ở Đức nhạy với mùi lan sang cầu thang chung.