Hoá đơn năng lượng ở Đức là khoản đáng kể, và cách tính theo tạm ứng rồi quyết toán khiến nhiều người bất ngờ cuối năm. Hiểu cơ chế này trước thì không bị sốc khi nhận thư quyết toán.
- Điện và khí đốt thường do người thuê tự ký hợp đồng với nhà cung cấp.
- Chi phí sưởi thường nằm trong nhóm chi phí vận hành do chủ nhà quản lý.
- Cả hai đều tính theo mức tạm ứng hằng tháng và quyết toán mỗi năm.
- Người tiêu dùng ở Đức được tự chọn nhà cung cấp điện và khí đốt.
Cơ chế tạm ứng và quyết toán
Đây là điểm khác Việt Nam nhiều nhất và là nguồn của mọi bất ngờ.
Mỗi tháng người dùng trả một khoản tạm ứng cố định, tính theo mức tiêu thụ ước lượng.
Cuối kỳ, công tơ được đọc và hoá đơn thật được tính.
Rồi so với tổng số đã tạm ứng: dùng ít hơn thì được hoàn lại, dùng nhiều hơn thì phải bù.
Khoản phải bù có thể lớn, đặc biệt với hộ mới chuyển tới mà mức tạm ứng được đặt thấp.
Cách phòng: theo dõi số công tơ vài tháng đầu và so với mức tạm ứng — nếu thấy dùng nhiều hơn thì chủ động xin tăng mức tạm ứng để không bị dồn vào cuối năm.
Và đọc kỹ thư quyết toán — nếu thấy số liệu không khớp thì có quyền khiếu nại trong thời hạn.
Chọn nhà cung cấp
Quyền mà nhiều người mới sang không biết mình có.
Ở Đức, người tiêu dùng được tự chọn nhà cung cấp điện và khí đốt, không bắt buộc dùng nhà cung cấp mặc định của địa phương.
Khi chuyển tới, nếu không làm gì thì tự động dùng gói cơ bản của nhà cung cấp địa phương — thường không phải gói rẻ nhất.
Có các trang so sánh giá cho phép nhập lượng tiêu thụ ước tính và xem các gói.
Điểm cần đọc kỹ: thời hạn hợp đồng, thời hạn báo trước khi chấm dứt, và các điều khoản về thay đổi giá.
Cảnh báo thực tế: các gói có giá rất thấp kèm điều kiện trả trước hoặc ràng buộc dài — nên đọc kỹ thay vì chọn theo giá hiển thị.
Và khi chuyển nhà phải báo cho nhà cung cấp, cùng với việc đọc số công tơ tại thời điểm chuyển — chụp ảnh công tơ làm bằng chứng.
Tiết kiệm điện thực tế
Các khoản tiêu thụ lớn trong nhà ở Đức.
Máy sấy quần áo tiêu thụ rất nhiều điện — phơi được thì tiết kiệm đáng kể, nhưng phải chú ý thông gió như bài trước đã nói.
Máy rửa bát và máy giặt — dùng chế độ nhiệt độ thấp và chạy khi đầy tải.
Bình đun nước nóng — nếu là loại đun điện thì đây là khoản lớn; tắm nhanh tiết kiệm rõ.
Thiết bị ở chế độ chờ — cộng lại cả năm thành khoản không nhỏ.
Tủ lạnh và tủ đông — kiểm tra gioăng cửa và không đặt cạnh nguồn nhiệt.
Và lưu ý riêng cho người Việt: nồi cơm điện, nồi lẩu và các thiết bị nấu dùng nhiều cũng đáng để ý — không phải để bỏ, mà để biết khoản đó từ đâu ra khi nhìn hoá đơn.
Tiết kiệm sưởi mà không hại nhà
Nhắc lại và bổ sung nội dung ở bài mùa đông, vì đây là khoản lớn nhất.
Hạ một độ nhiệt độ phòng tiết kiệm đáng kể — và mặc ấm trong nhà là cách người Đức làm.
Không sưởi phòng không dùng ở mức cao, nhưng đừng tắt hẳn — để tránh ngưng tụ hơi ẩm.
Đóng cửa giữa phòng ấm và phòng lạnh — không để hơi ẩm từ phòng ấm tràn sang phòng lạnh rồi ngưng tụ ở đó.
Xả khí trong bộ tản nhiệt nếu nghe tiếng ùng ục hoặc phần trên không nóng — việc này người thuê tự làm được với dụng cụ đơn giản.
Đóng cửa chớp và rèm dày vào ban đêm giữ nhiệt rõ rệt.
Khi chuyển nhà: việc phải làm với điện và khí đốt
Danh mục nhỏ nhưng bỏ sót thì rắc rối thật.
Đọc và chụp ảnh số công tơ tại thời điểm rời nhà cũ và nhận nhà mới — đây là bằng chứng quan trọng nhất, và nên có mặt chủ nhà hoặc người bàn giao cùng ký xác nhận.
Báo nhà cung cấp về việc chuyển đi, kèm số công tơ và địa chỉ mới để nhận thư quyết toán.
Ký hợp đồng cho địa chỉ mới — nếu không làm gì thì tự động rơi vào gói cơ bản của nhà cung cấp địa phương, thường đắt hơn.
Kiểm tra xem nhà mới dùng loại sưởi gì — sưởi trung tâm của toà nhà, sưởi khí đốt riêng, hay sưởi điện — vì cách tính chi phí khác nhau hoàn toàn.
Lưu ý riêng: căn hộ dùng sưởi điện thường có hoá đơn điện cao hơn nhiều — nên hỏi rõ điểm này trước khi ký hợp đồng thuê.
Và giữ mọi thư quyết toán ít nhất vài năm — cần khi có tranh chấp hoặc khi so sánh mức tiêu thụ qua các năm.
Và nguyên tắc bao trùm: tiết kiệm sưởi không được đánh đổi bằng việc để nhà ẩm — vì chi phí xử lý mốc và rủi ro tranh chấp lớn hơn nhiều khoản tiết kiệm được.
Vì sao cuối năm phải bù tiền điện?
Vì hằng tháng chỉ trả tạm ứng theo ước lượng; cuối kỳ đọc công tơ và tính hoá đơn thật, dùng nhiều hơn mức tạm ứng thì phải bù.
Có được chọn nhà cung cấp điện không?
Có — người tiêu dùng ở Đức được tự chọn, và nếu không làm gì thì tự động dùng gói cơ bản của nhà cung cấp địa phương, thường không phải gói rẻ nhất.
Khoản nào tốn điện nhất trong nhà?
Máy sấy quần áo, bình đun nước nóng bằng điện, máy giặt và máy rửa bát — cùng các thiết bị ở chế độ chờ cộng dồn cả năm.
Tiết kiệm sưởi có rủi ro gì?
Tắt sưởi hẳn ở phòng ít dùng làm tường nguội và dễ ngưng tụ hơi ẩm gây mốc — chi phí xử lý mốc lớn hơn nhiều khoản tiết kiệm được.