Đây là kỹ năng mà không ai dạy người mới sang, và là nguyên nhân số một của tranh chấp với chủ nhà. Nếu chỉ đọc một bài trên trang này trước khi thuê nhà ở Đức, nên đọc bài này.
- Nhà ở Đức được xây kín để giữ nhiệt, nên hơi ẩm không tự thoát ra ngoài.
- Hơi ẩm tích tụ trong nhà gây nấm mốc trên tường và quanh cửa sổ.
- Người thuê nhà có nghĩa vụ thông gió và sưởi đúng cách theo hợp đồng.
- Mốc do thông gió không đúng có thể dẫn tới việc bị trừ tiền đặt cọc hoặc phải bồi thường.
Vì sao nhà Đức dễ bị mốc
Hiểu cơ chế thì mới làm đúng được.
Nhà ở Đức được xây và cải tạo để giữ nhiệt — tường cách nhiệt dày, cửa sổ nhiều lớp kính, khe hở được bịt kín.
Điều đó rất tốt cho việc tiết kiệm sưởi, nhưng có hệ quả: không khí trong nhà không tự trao đổi với bên ngoài.
Trong khi đó, sinh hoạt hằng ngày tạo ra rất nhiều hơi nước — nấu ăn, tắm, phơi quần áo trong nhà, và cả hơi thở của người ở.
Hơi nước đó gặp bề mặt lạnh thì ngưng tụ — thường là góc tường phía ngoài, quanh khung cửa sổ, và sau tủ kê sát tường.
Chỗ ẩm kéo dài thì nấm mốc mọc — và đây là vấn đề sức khoẻ lẫn vấn đề pháp lý.
Người Việt đặc biệt dễ mắc vì thói quen nấu nhiều món có hơi nước và phơi quần áo trong nhà — hai nguồn ẩm lớn nhất.
Cách thông gió đúng
Có một cách làm chuẩn mà người Đức đều biết, còn người mới sang thì không.
Mở cửa sổ toàn phần trong thời gian ngắn, vài lần mỗi ngày — mở hết cỡ khoảng năm tới mười phút, rồi đóng lại.
Nguyên lý: đổi toàn bộ không khí ẩm trong phòng bằng không khí khô bên ngoài, mà tường và đồ đạc chưa kịp nguội.
Mở cửa sổ ở hai phía đối diện cùng lúc thì hiệu quả hơn nhiều — không khí đi xuyên qua và đổi nhanh.
Điều không nên làm: để cửa sổ ở nấc hé suốt ngày vào mùa đông.
Vì sao: cách đó đổi không khí rất chậm nhưng làm nguội tường quanh cửa sổ — vừa tốn tiền sưởi vừa tạo đúng điều kiện cho mốc mọc.
Đây là sai lầm phổ biến nhất, và người mới sang thường nghĩ để hé là đang thông gió tốt.
Quy tắc theo phòng
Sau khi tắm: mở cửa sổ phòng tắm ngay, và đóng cửa phòng tắm để hơi không lan sang phòng khác.
Khi nấu ăn: bật hút mùi hoặc mở cửa sổ bếp, và đậy nắp nồi để giảm hơi nước.
Phòng ngủ: thông gió ngay sau khi ngủ dậy — cả đêm thở tạo ra lượng hơi ẩm đáng kể.
Phơi quần áo: tốt nhất là dùng máy sấy hoặc phơi ở nơi có thông gió; nếu phơi trong nhà thì phải mở cửa sổ phòng đó.
Kê đồ đạc: để khoảng cách vài phân giữa tủ lớn và tường phía ngoài, cho không khí lưu thông.
Và sưởi đều ở mức vừa phải thay vì tắt hẳn rồi bật lại — phòng lạnh hẳn thì tường nguội và dễ ngưng tụ hơn.
Khía cạnh pháp lý
Phần mà người thuê nhà cần biết để tự bảo vệ.
Hợp đồng thuê nhà ở Đức thường ghi nghĩa vụ thông gió và sưởi đúng cách của người thuê.
Khi có mốc, câu hỏi là do lỗi xây dựng hay do cách sử dụng — và đây là chỗ hay tranh chấp.
Nếu do cách sử dụng: người thuê có thể phải chịu chi phí xử lý, và bị trừ tiền đặt cọc.
Nếu do lỗi công trình: chủ nhà phải xử lý, và người thuê có thể có quyền giảm tiền thuê trong thời gian khắc phục.
Cách tự bảo vệ: chụp ảnh tình trạng nhà khi nhận, báo chủ nhà bằng văn bản ngay khi thấy dấu hiệu ẩm mốc, và giữ lại thư từ.
Cửa sổ kiểu Đức và cách dùng
Chi tiết kỹ thuật nhỏ nhưng người mới sang thường không biết cách dùng.
Cửa sổ ở Đức thường mở được theo hai kiểu bằng cùng một tay nắm: xoay tay nắm ngang thì cửa mở ra như cánh cửa; xoay lên trên thì cửa hé nghiêng ở phía trên.
Kiểu mở toàn phần dùng để thông gió nhanh — đây là kiểu nên dùng theo cách đã nói ở trên.
Kiểu hé nghiêng dùng để thông gió nhẹ trong thời gian ngắn, ví dụ khi đang nấu ăn — không phải để mở suốt ngày mùa đông.
Lưu ý an toàn: vặn tay nắm khi cửa đang mở có thể làm cánh cửa bị kẹt lệch khỏi bản lề — đây là hỏng hóc rất phổ biến và người thuê có thể phải chịu chi phí sửa.
Cách tránh: luôn đóng cửa lại trước khi xoay tay nắm sang vị trí khác.
Và nếu cửa đã bị lệch: báo chủ nhà thay vì tự sửa — cơ cấu này cần dụng cụ chuyên dụng để chỉnh lại.
Và đừng tự xử lý mốc lớn rồi im lặng — báo sớm bằng văn bản là cách bảo vệ mình tốt nhất, vì sau này chứng minh được là mình đã thông báo.
Vì sao nhà ở Đức dễ bị mốc?
Vì nhà được xây kín để giữ nhiệt nên không khí không tự trao đổi, trong khi nấu ăn, tắm, phơi đồ và hơi thở tạo nhiều hơi nước ngưng tụ trên bề mặt lạnh.
Thông gió đúng cách là thế nào?
Mở cửa sổ toàn phần năm tới mười phút, vài lần mỗi ngày — tốt nhất là hai phía đối diện cùng lúc, chứ không để hé cả ngày.
Vì sao không nên để cửa sổ hé cả ngày mùa đông?
Vì cách đó đổi không khí rất chậm nhưng làm nguội tường quanh cửa sổ — vừa tốn tiền sưởi vừa tạo đúng điều kiện cho mốc mọc.
Nếu nhà bị mốc thì sao?
Báo chủ nhà bằng văn bản ngay khi thấy dấu hiệu và giữ lại thư từ — nếu do lỗi công trình thì chủ nhà phải xử lý, nếu do cách sử dụng thì người thuê có thể phải chịu chi phí.
