Người Việt mới sang hay nhận xét cùng một điều: thành phố Đức nhiều cây và người ta ra ngoài rất nhiều. Đây không phải ấn tượng ngẫu nhiên mà là kết quả của quy hoạch và của một thói quen văn hoá.
- Nhiều thành phố Đức có công viên lớn nằm ngay trong khu vực trung tâm.
- Một số thành phố sở hữu cả khu rừng thuộc phạm vi hành chính của mình.
- Vườn thuê cho cư dân đô thị là mô hình lâu đời ở Đức.
- Đi dạo là hoạt động phổ biến ở mọi lứa tuổi, kể cả trong thời tiết xấu.
Công viên và rừng thành phố
Các thành phố lớn của Đức đều có công viên quy mô lớn, thường nằm gần trung tâm chứ không đẩy ra rìa.
Đặc điểm sử dụng khác Việt Nam: người ta nằm trên bãi cỏ, ăn uống, đọc sách và chơi thể thao ngay trong công viên — cỏ ở đây để dùng, không chỉ để ngắm.
Nhiều thành phố còn có khu rừng thuộc địa giới của mình, với đường mòn đi bộ và đạp xe.
Điều này có gốc lịch sử: rừng là tài sản của thành phố hoặc của bang từ lâu đời, và được giữ chứ không chuyển thành đất xây dựng.
Hệ quả về chất lượng sống: từ trung tâm nhiều thành phố Đức, chỉ cần nửa giờ là vào được rừng.
Với gia đình có con nhỏ: đây là điểm cộng lớn, và là điều nhiều người Việt nói là bất ngờ dễ chịu nhất khi sang.
Vườn thuê — mô hình đặc trưng
Một nét văn hoá đô thị Đức mà Việt Nam không có tương đương.
Ở rìa nhiều thành phố có các khu vườn nhỏ cho cư dân thuê, mỗi mảnh vài chục mét vuông với một nhà nhỏ.
Gốc gác: mô hình này ra đời từ thế kỷ 19, nhằm cho người lao động đô thị có chỗ trồng rau và nghỉ ngơi.
Ngày nay chức năng đã đổi: chủ yếu là nơi thư giãn, trồng cây và sinh hoạt gia đình cuối tuần.
Đặc điểm cần biết: các khu này có quy định riêng khá chặt — về tỷ lệ diện tích trồng trọt, về việc không được ở lại qua đêm thường xuyên, về giờ giấc yên tĩnh.
Với người Việt thích trồng trọt: đây là cách có mảnh vườn khi sống trong căn hộ — nhưng danh sách chờ ở các thành phố lớn thường dài.
Đi bộ và ra ngoài trong mọi thời tiết
Thói quen văn hoá mà người mới sang cần một thời gian mới hiểu.
Đi dạo là hoạt động được coi trọng ở Đức, và người ta đi dạo kể cả khi trời lạnh, gió hay mưa nhẹ.
Có một câu nói phổ biến trong tiếng Đức về ý rằng không có thời tiết xấu, chỉ có quần áo không phù hợp — và nó phản ánh thái độ thật.
Hệ quả thực tế: đầu tư vào quần áo phù hợp quan trọng hơn là chờ trời đẹp — áo khoác chống nước, giày đi bộ tốt.
Trẻ em ở nhà trẻ và trường học ra ngoài chơi hằng ngày, gần như bất kể thời tiết — điều làm nhiều phụ huynh Việt Nam ngạc nhiên lúc đầu.
Cách hiểu đúng: đây là quan điểm giáo dục có chủ ý về sức khoẻ và về khả năng thích nghi, không phải sự thiếu quan tâm.
Và với khí hậu nhiều tháng thiếu nắng, việc ra ngoài mỗi ngày có ý nghĩa sức khoẻ thật — đúng như các site khác trong hệ thống này nói về mùa đông châu Âu.
Hoạt động theo mùa
Mùa xuân và mùa hè: công viên đông, quán có khu ngồi ngoài, và các lễ hội ngoài trời diễn ra liên tục.
Mùa thu: đi bộ trong rừng là hoạt động phổ biến, và đây là mùa cảnh đẹp nhất.
Mùa đông: chợ Giáng sinh ngoài trời là sinh hoạt đặc trưng, và ở vùng núi thì có trượt tuyết.
Bơi ngoài trời vào mùa hè ở hồ và bể bơi ngoài trời là thói quen phổ biến — nhiều thành phố có hồ nước sạch để bơi.
Và một đặc điểm đáng biết: Chủ nhật ở Đức là ngày yên tĩnh — phần lớn cửa hàng đóng cửa, và có quy định về tiếng ồn.
Vì sao đô thị Đức giữ được nhiều cây
Không phải may mắn mà là kết quả của quy hoạch và luật.
Quy hoạch đô thị ở Đức đặt tỷ lệ không gian xanh thành yêu cầu bắt buộc, và chính quyền thành phố có thẩm quyền thật trong việc này — đúng theo nguyên tắc tự quản địa phương đã nói ở chuyên mục về các bang.
Cây trong thành phố thường được bảo vệ bằng quy định riêng — chặt một cây lớn kể cả trong vườn nhà mình cũng có thể cần xin phép ở nhiều nơi.
Các khu dân cư mới phải bố trí sân chơi và không gian chung theo quy định.
Và hạn chế chiều cao công trình ở nhiều thành phố giữ cho đô thị không bị bê tông hoá theo chiều đứng — lý do vì sao Frankfurt với cụm nhà cao tầng là ngoại lệ hiếm.
Với người Việt quan tâm quy hoạch: đây là mô hình đáng tham khảo — không gian xanh được giữ bằng công cụ pháp lý, không phụ thuộc thiện chí của từng dự án.
Người mới sang nên nhớ: mua đồ ăn trước Chủ nhật, và tránh gây ồn như khoan tường hay giặt máy vào ngày này — đây là quy tắc được coi trọng thật.
Thành phố Đức có nhiều cây xanh không?
Có — công viên lớn thường nằm gần trung tâm, và nhiều thành phố còn có khu rừng thuộc địa giới của mình, từ trung tâm chỉ nửa giờ là vào được.
Vườn thuê ở Đức là gì?
Các khu vườn nhỏ ở rìa thành phố cho cư dân thuê, ra đời từ thế kỷ 19 — nay chủ yếu để thư giãn và trồng cây, với quy định khá chặt.
Vì sao trẻ em ra ngoài chơi cả khi trời lạnh?
Đây là quan điểm giáo dục có chủ ý về sức khoẻ và khả năng thích nghi — và với khí hậu nhiều tháng thiếu nắng, ra ngoài mỗi ngày có ý nghĩa sức khoẻ thật.
Chủ nhật ở Đức có gì khác?
Là ngày yên tĩnh — phần lớn cửa hàng đóng cửa và có quy định về tiếng ồn, nên nên mua đồ ăn trước và tránh khoan tường hay giặt máy.
