Khí hậu nước Đức: ôn hoà nhưng ngày rất ngắn vào mùa đông

Cái lạnh ở Đức không khắc nghiệt bằng nhiều nước châu Âu khác. Nhưng thiếu nắng mùa đông mới là thứ người Việt thấy khó nhất — và đây là điều cần chuẩn bị tinh thần trước khi sang.

Khí hậu theo vùng

Nước Đức không lớn nhưng có khác biệt khí hậu rõ giữa các vùng.

Vùng ven biển phía bắc — chịu ảnh hưởng biển, nên mùa đông ôn hoà hơn và mùa hè mát hơn, nhưng nhiều mây và gió quanh năm.

Vùng trung tâm và phía tây — ở giữa, với mùa đông không quá lạnh và mưa rải đều trong năm.

Vùng phía nam và đông nam — mang tính lục địa rõ hơn: mùa đông lạnh hơn, mùa hè nóng hơn, và chênh lệch ngày đêm lớn hơn.

Vùng núi Alps ở cực nam — lạnh và nhiều tuyết, với mùa trượt tuyết dài.

Với người chọn nơi sống: nếu sợ lạnh thì miền tây và tây nam dễ chịu hơn; nếu sợ trời âm u nhiều tháng thì miền nam có nhiều nắng hơn miền bắc.

Ngày ngắn — vấn đề thật của mùa đông

Đây là phần quan trọng nhất của bài.

Ở vĩ độ của nước Đức, ngày mùa đông ngắn hơn hẳn Việt Nam, và càng lên phía bắc càng ngắn.

Giữa mùa đông, trời sáng muộn và tối từ giữa chiều — người đi làm giờ hành chính có thể nhiều ngày liền không thấy mặt trời.

Cộng thêm một yếu tố: mùa đông ở Đức nhiều mây, nên ngay cả ban ngày thì ánh sáng cũng yếu.

Hệ quả về sức khoẻ: cảm giác uể oải, ngủ nhiều mà vẫn mệt, tâm trạng đi xuống — hiện tượng được các bác sĩ ở đây nói tới thường xuyên, và có tên gọi riêng trong tiếng Đức.

Cách người bản địa đối phó: ra ngoài vào buổi trưa dù chỉ mười lăm phút, giữ nhà đủ sáng, duy trì vận động.

Và hỏi bác sĩ về việc bổ sung vitamin D trong mùa đông — đây là điều nhiều người ở đây làm theo tư vấn y tế.

Mùa hè và ngày dài

Chiều ngược lại cũng rõ rệt như vậy.

Mùa hè ngày rất dài — trời sáng sớm và tối muộn, ở miền bắc thì còn rõ hơn.

Hệ quả về đời sống: mùa hè là mùa của mọi hoạt động ngoài trời, và thành phố sống động tới khuya.

Nhiệt độ mùa hè ở Đức thường dễ chịu, với độ ẩm thấp hơn Việt Nam nhiều.

Nhưng các đợt nắng nóng đã trở nên thường xuyên hơn trong những năm gần đây — và đây là vấn đề vì nhà ở Đức không được thiết kế cho nóng, nói kỹ ở bài riêng.

Với người mới sang: mùa hè đầu tiên ở Đức thường là trải nghiệm dễ chịu — chính mùa đông mới là thử thách.

Đổi giờ hai lần mỗi năm

Chi tiết thực tế mà người mới sang cần biết.

Đức đổi giờ hai lần mỗi năm theo quy định chung của châu Âu — chuyển sang giờ mùa hè vào cuối tháng Ba và quay lại vào cuối tháng Mười.

Điều này có nghĩa: chênh lệch múi giờ với Việt Nam thay đổi theo mùa — nên khi hẹn gọi về nhà, phải để ý.

Điện thoại và máy tính tự đổi, nhưng đồng hồ treo tường, đồng hồ trong ô tô và lò nướng thì phải đổi tay.

Việc đổi giờ là chủ đề tranh luận ở châu Âu nhiều năm nay, với các đề xuất bỏ hẳn — nhưng tới nay vẫn áp dụng.

Mưa và thời tiết thất thường

Đặc điểm mà người Việt mới sang hay phàn nàn nhất sau chuyện thiếu nắng.

Mưa ở Đức rải đều quanh năm, không có mùa mưa và mùa khô rõ rệt như Việt Nam.

Đặc điểm của mưa: thường nhẹ và kéo dài, khác với mưa rào lớn rồi tạnh của Việt Nam.

Hệ quả về trang bị: áo khoác chống nước hằng ngày có ích hơn ô — và đó là lý do người Đức ít dùng ô hơn mình tưởng.

Thời tiết trong một ngày có thể đổi nhiều lần, đặc biệt vào mùa xuân và mùa thu — nắng, mây, mưa rồi lại nắng.

Đây là lý do nguyên tắc mặc nhiều lớp rất phổ biến ở đây: cởi bớt hoặc mặc thêm theo thời tiết trong ngày.

Và ứng dụng thời tiết theo giờ khá chính xác ở Đức — người bản địa xem trước khi ra khỏi nhà, và đó là thói quen nên học.

Lưu ý thực tế: đêm đổi giờ mùa thu được ngủ thêm một tiếng, còn đêm đổi giờ mùa xuân thì mất một tiếng — và nhiều người thấy mệt trong vài ngày sau đó.